Σεπ 25

6 αποτυχημένες υποθέσεις της ρώσικης στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών (GRU)

Στις αρχές του Σεπτεμβρίου, το Ηνωμένο Βασίλειο έδωσε στη δημοσιότητα τα ονόματα δύο πρακτόρων της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών (GRU) ως τους βασικούς υπόπτους στην υπόθεση δηλητηρίασης του Σκριπάλ.

Οι δυο κατηγορούνται ότι δηλητηρίασαν τον Σεργκέι Σκριπάλ, πρώην Ρώσο διπλό πράκτορα, αλλά και την κόρη του, τον περασμένο Μάρτιο.

Οι βρετανικές αρχές έδωσαν στη δημοσιότητα τις φωτογραφίες, τα προσωπικά τους στοιχεία, ακόμα και τη διαδρομή που οι δύο πράκτορες φέρεται ότι πήραν για να ολοκληρώσουν την αποστολή τους. Η Ρωσία, φυσικά, έχει αρνηθεί τα πάντα, αλλά με την ποσότητα των αποδεικτικών στοιχείων που αποκαλύφθηκαν, θα δυσκολευτεί να πείσει τη διεθνή κοινότητα για την αθωότητά της.

Υπήρξαν μερικοί αναλυτές που εξέφρασαν την αμφιβολία τους ότι η Μόσχα είναι υπεύθυνη για τη δηλητηρίαση του Σκριπάλ, υποστηρίζοντας ότι δεν θα μπορούσε να ενεργήσει τόσο αδέξια, ειδικά μετά την υπόθεση Λιτβινένκο. «Γιατί η Ρωσία θα ήθελε ένα ακόμα τέτοιο σκάνδαλο;» ήταν το επιχείρημα τους.

Είναι εν μέρει ένα σωστό επιχείρημα: η Ρωσία δεν χρειάζεται ένα τέτοιο σκάνδαλο.

Ωστόσο, δεν πρέπει να μας εκπλήσσει το γεγονός ότι οι μυστικές υπηρεσίες πληροφοριών της πραγματοποιούν μια τέτοια αποστολή και τελικά αποτυγχάνουν σε αυτήν. Όπως λέει και μια δημοφιλής έκφραση: Ποτέ μην αποδίδετε στη συνωμοσία αυτό που εξηγείται επαρκώς από την ανικανότητα.

Για κάποιο λόγο, υπάρχει η γενική αντίληψη ότι σε αντίθεση με άλλα κρατικά ιδρύματα στη Ρωσία, οι υπηρεσίες πληροφοριών είναι αρκετά επαγγελματικές και ικανές. Ίσως το Χόλιγουντ να έχει άμεση σχέση με αυτή την πιθανή παρανόηση. Για να κρατήσει το ενδιαφέρον του κόσμου και να πουλήσει τις ταινίες της, η αμερικανική κινηματογραφική βιομηχανία τείνει να απεικονίζει τους Ρώσους κατάσκοπους ως επικίνδυνους και εξαιρετικά επιδέξιους άντρες και γυναίκες, οι οποίοι συναγωνίζονται με τους δυτικούς ομολόγους τους.

Αλλά αν κάποιος θα ήθελε να δημιουργήσει μια ρεαλιστική ταινία για την GRU, θα έπρεπε πιθανώς αυτή να είναι μια κωμωδία. Στην πραγματικότητα, τα τελευταία χρόνια οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες πληροφοριών παρέχουν αρκετό υλικό για ένα κωμικό σενάριο.

Οι πράκτορες με τα δηλητήρια

Μεγάλη μερίδα του κόσμου έμεινε έκπληκτη για το γεγονός ότι η απόπειρα δολοφονίας του Σκριπάλ τελικά απέτυχε και οι πράκτορες άφησαν τόσα πολλά στοιχεία πίσω τους. Αλλά αν κοιτάξει κανείς πώς δολοφονήθηκε ο Αλεξάντερ Λίτβινενκο το 2006, αυτό δεν θα έπρεπε να προκαλεί έκπληξη.

Οι δύο πράκτορες, ο Αντρέι Λουγκοβόι και ο Ντμίτρι Κοβτούν, οι οποίοι φέρεται ότι είχαν την εντολή να σκοτώσουν τον Λιτβινένκο, έπρεπε να προσπαθήσουν δύο φορές πριν τελικά πετύχουν τον στόχο τους. Στις 16 Οκτωβρίου, έκαναν την πρώτη τους προσπάθεια να τον δηλητηριάσουν σε ένα σούσι μπαρ, αλλά εκείνη τη νύχτα ο Λιτβινένκο έκανε εμετό και επέζησε.

Στη συνέχεια προσπάθησαν ξανά δύο εβδομάδες αργότερα και κατάφεραν να βάλουν το δηλητήριο στο τσάι του Λιτβινένκο. Και στα δύο ταξίδια τους στο Λονδίνο, οι δύο πράκτορες άφησαν πίσω τους ένα τεράστιο ραδιενεργό ίχνος που η αστυνομία κατάφερε να ακολουθήσει αργότερα. Τα ίχνη του Polonium βρέθηκαν στα ξενοδοχεία όπου παρέμειναν, στα εστιατόρια και τα καφέ που επισκέφτηκαν, ακόμα κι εκεί που κάπνιζαν.

Παρατηρήθηκαν επίσης ίχνη στο αεροπλάνο της British Airways που πήραν για να επιστρέψουν πίσω στη Μόσχα μετά τη δεύτερη αποστολή τους. Η υψηλότερη συγκέντρωση του δηλητηρίου εντοπίστηκε στο λουτρό του δωματίου του Λουγκοβόι, γεγονός που έκανε τις αρχές να πιστέψουν ότι έριξε το υπόλοιπο δηλητήριο στο νιπτήρα.

Εάν οι δύο πράκτορες απλά είχαν μαχαιρώσει τον Λιτβινένκο σε κάποιο σκοτεινό δρόμο, η δολοφονία θα μπορούσε να έχει παραμείνει ένα μυστήριο. Αλλά το Polonium αφήνει πίσω του ίχνη για μεγάλο χρονικό διάστημα που τελικά οδήγησαν τις αρχές στους δύο δράστες. Σύμφωνα με τους αστυνομικούς, είναι πιθανό οι δύο να μην γνώριζαν καν τι δηλητήριο χρησιμοποιούσαν και ήταν πραγματικά τυχεροί που δεν εκτέθηκαν σε μια θανατηφόρα δόση ακτινοβολίας.

Είναι λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι στην υπόθεση Σκριπάλ, οι δύο πράκτορες επίσης άφησαν πίσω τους ίχνη του χημικού στο δωμάτιο του ξενοδοχείου τους;

Αν νομίζετε ότι η GRU αφήνει σπάνια τόσα πολλά ενοχοποιητικά στοιχεία, κάνετε λάθος. Ακολουθούν μερικά ακόμη παραδείγματα.

Οι κατάσκοποι χάκερς

Για πολλά χρόνια, η διεθνής κοινότητα για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο κυνηγάει δύο ομάδες χάκερ γνωστές ως Fancy Bear και APT28. Περί το 2014, οι εμπειρογνώμονες κατέληξαν στο προσωρινό συμπέρασμα ότι οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών θα μπορούσαν να βρίσκονται πίσω από αυτές τις ομάδες, αλλά δεν είχαν αποδείξεις για να υποστηρίξουν τη θεωρία αυτή.

Στη συνέχεια, οι χάκερ Fancy Bear άρχισαν να στοχεύουν τις δυτικές πολιτικές και τους Ρώσους αντιπολιτευόμενους ακτιβιστές και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μία από αυτές τις επιθέσεις έγινε στον λογαριασμό email της προεκλογικής εκστρατείας του Γάλλου προέδρουΕμμανουέλ Μακρόν. Η επίθεση απέτυχε να βρει κάτι «μεμπτό» στο περιεχόμενο του διακομιστή και ο Μακρόν κατέληξε να κερδίζει τις γαλλικές προεδρικές εκλογές.

Οι χάκερς, ωστόσο, έκαναν το λάθος να αφήσουν πίσω αρχεία με δεδομένα που τους εξέθεσαν. Έτσι έγινε γνωστό το όνομα του Τζεόρτζι Πετρόβιτς Ρόσκα.

Ο ρωσικός τύπος σύντομα αποκάλυψε ότι ένας άνθρωπος με το όνομα αυτό ήταν ομιλητής σε συνέδριο πληροφορικής στη Ρωσία το 2016. Συμπεριλαμβάνονταν στο πρόγραμμα του συνεδρίου ως μέλος της Στρατιωτικής Μονάδας 26165, η οποία επικεντρώνεται στην κρυπτοανάλυση.

Νωρίτερα φέτος, ο ειδικός Αμερικανός ανακριτής Ρόμπερτ Μιούλερ κατηγόρησε και ονόμασε 12 χάκερς της GRU για παρεμβολές στις εκλογές στις ΗΠΑ, ενώ αρκετοί από αυτούς ήταν επίσης μέλη αυτής της μονάδας.

Κατάσκοποι πυραύλων

Μια άλλη δημοσιογραφική έρευνα έφερε στο προσκήνιο τον Όλεγκ Ιβάνικοφ, αξιωματικό της GRU, ως έναν από τους βασικούς υπόπτους της διεθνούς έρευνας για την πτώση της πτήσης MH17 το 2014.

Οι ρωσικές αρχές δήλωσαν ότι δεν ήταν ενεργό μέλος του στρατού. Αυτό θα μπορούσε να έχει γίνει πιστευτό αν μια έρευνα δεν είχε αποκαλύψει ότι το 2017 ο Ιβάνικοφ είχε κάνει μια παραγγελία από ένα ηλεκτρονικό κατάστημα στη διεύθυνση της έδρας της GRU στη Μόσχα, αντί της δικής του διεύθυνσης.

Χρηματοοικονομικοί κατάσκοποι

Στις 16 Οκτωβρίου 2016 – μια ημέρα πριν από τις εκλογές στο Μαυροβούνιο – ο ΠρωθυπουργόςΜίλο Τζουκάνοβιτς ανακοίνωσε ότι μια απόπειρα πραξικοπήματος είχε αποτύχει. Μια ομάδα ανδρών από το Μαυροβούνιο και τη Σερβία είχε προγραμματίσει να ανατρέψει την κυβέρνηση και να παραδώσει την εξουσία στο Δημοκρατικό Μέτωπο, ένα φιλορωσικό κόμμα, αντι-ΝΑΤΟ.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, αποκαλύφθηκαν δύο πράκτορες της GRU που ασχολούνταν με τη χρηματοδότηση του κόμματος. Ένας από αυτούς, ο Έντουαρντ Σισμάκοφ, εργάζονταν υπό διπλωματική κάλυψη στην Πολωνία από όπου εκδιώχθηκε μετά την προσπάθειά του να δωροδοκήσει έναν Πολωνό αξιωματικό.

Μετά από αυτή την αποτυχημένη αποστολή, ο Σισμάκοφ πήρε ένα νέο διαβατήριο με διαφορετικό επώνυμο και χωρίς να προσπαθήσει να αλλάξει την εμφάνισή του, πήγε στη Σερβία με σκοπό να στρατολογήσει ντόπιους για ένα πραξικόπημα στο Μαυροβούνιο. Έδωσε χρήματα και αργότερα έστειλε χρήματα μέσω της Western Union από τη Ρωσία – αφήνοντας πίσω του ένα χαρτί που οι αρχές του Μαυροβουνίου μπόρεσαν να προμηθευτούν.

Το δημοψήφισμα των Σκοπίων

Θα πίστευε κανείς πως αν οι Ρώσοι ήθελαν να υπονομεύσουν τη συμφωνία των Πρεσπών ανάμεσα στην Ελλάδα και στα Σκόπια, τότε ούτε οι ελληνικές μυστικές υπηρεσίες, αλλά ούτε κι αυτές των Σκοπίων θα ήταν τόσο εύκολο να τους εντοπίσουν. Κι όμως.

Η εμπλοκή τους τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην πΓΔΜ ήταν τόσο απρόσεκτη που χαρακτηρίστηκε «προκλητική» κι έγινε αμέσως αντιληπτή από τις ελληνικές αλλά και τις Σκοπιανές αρχές.

Είναι πιθανό ένας από τους λόγους για μια τέτοια αντιεπαγγελματική συμπεριφορά των Ρώσων αξιωματικών των στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών είναι ότι δεν αισθάνονται την ανάγκη να καλύψουν τα ίχνη τους.

Η ρωσική κυβέρνηση αμφισβητεί πάντα τους ισχυρισμούς ότι οι πράκτορες της συμμετέχουν σε ειδικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό, ακόμα και όταν τα γεγονότα είναι σαφή και ξεκάθαρα. Ωστόσο, φαίνεται και να απολαμβάνει πάρα πολύ όλη τη δημοσιότητα που αποκτά με κάθε νέο σκάνδαλο κατασκόπων.

Άλλωστε, αν ο στόχος κάποιου είναι να τρομάξει άλλες χώρες, τότε όσο μεγαλύτερη υστερία επικρατεί για τους ειδικούς του πράκτορες στο εξωτερικό, τόσο το καλύτερο. Ακόμα κι αν αυτοί είναι τελικά αποτυχημένοι.

 

 

Πηγή: reader.gr